Doğa ve Doğadaki Faaliyetlerimiz – VIII

Doğada Su Bulma Teknikleri

Sedat Ergani – Acil Gündem Gazetesi

Doğa, insanoğluna sayısız imkân sunarken aynı zamanda ciddi riskleri de beraberinde getirir. Bu risklerin başında ise su ihtiyacı gelir. İnsan uzun süre açlığa dayanabilse de susuzluk çok daha kısa sürede hayati tehlike oluşturur. Ancak doğada bulunan her suyun güvenle içilemeyeceği de bilinmelidir. Çünkü kontrolsüz şekilde tüketilen kirli sular; tifo, kolera, basilli dizanteri ve E. Coli gibi bakteriyel hastalıkların yanı sıra hepatit A, norovirüs ve rotavirüs gibi virüslerin neden olduğu ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Kısacası susuzluk hızlı bir tehlike oluştururken, kirli su ise yavaş ilerleyen ama ağır sonuçlar doğurabilen bir tehdittir.

Bu nedenle doğaya çıkmadan önce su planlaması yapmak hayati önem taşır. Özellikle su kaynaklarının sınırlı olduğu bölgelerde vücudun su kaybını azaltacak önlemler alınmalıdır. Güneşten korunmak için vücut mümkün olduğunca örtülmeli, günün en sıcak saatlerinde gereksiz efordan kaçınılmalı, zorunlu yürüyüşlerde acele edilmemeli ve gereksiz konuşmalarla ağız kuruluğu artırılmamalıdır. Mevcut su az ise küçük yudumlarla ve özellikle akşam serinliğinde tüketilmesi daha doğru olacaktır. Ayrıca alkol ve sigara gibi vücudun su kaybını artıran alışkanlıklardan uzak durulmalıdır.

Doğada su bulmak için bazı doğal işaretler dikkatle değerlendirilmelidir. Ovalarla dağ yamaçlarının birleştiği bölgeler, büyük kayaların kuzey alt kısımları, güneş görmeyen kaya yarıkları, kuru dere yatakları ve deniz kıyısında kumluk alanlarda yapılan kazılar suya ulaşma ihtimalini artırır. Özellikle deniz kıyısında, kıyıdan yaklaşık 100 metre içeride kazılan çukurlarda filtrelenmiş az tuzlu yer altı suyuna rastlanabilir.

Karlı bölgelerde ise dikkat edilmesi gereken önemli bir konu vardır: Kar doğrudan yenmemelidir. Çünkü kar, vücut ısısını hızla düşürerek enerji kaybına ve boğazların iltihaplanarak rahatsızlığa sebep olur. Bunun yerine avuç içinde eritilerek ya da mümkünse kaynatıldıktan sonra tüketilmesi daha güvenlidir.

Bulunan suyun temiz görünmesi onun güvenli olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle çeşitli arıtma yöntemleri uygulanmalıdır.

Kirli Suyu Arıtma Yöntemleri

1. Doğal Filtreleme Yöntemi

Kirli veya bulanık suyun kaba pisliklerden arındırılması için basit filtre sistemleri kurulabilir. Delinmiş bir pet şişe veya kumaş parçası kullanılarak sırasıyla en alttan başlanarak ince kum, odun kömürü, kalın kum, çakıl ve kuru ot katmanları yerleştirilir. Su bu katmanlardan geçirilerek bulanıklığı azaltılır. Ancak unutulmamalıdır ki bu yöntem yalnızca fiziksel temizlik sağlar; mikropları tamamen yok etmez.

2. Kaynatma Yöntemi

Filtre edilen suyun güvenli hale gelmesi için en etkili yöntem kaynatmaktır. Su en az beş dakika kaynatıldığında zararlı mikroorganizmaların büyük bölümü etkisiz hale gelir ve su içilebilir duruma gelir.

Bulunduğunuz Yerde Hiç Su Yoksa

Doğada hiç görünür su kaynağı bulunmasa bile havadaki nemden ve buharlaşmadan faydalanarak su elde etmek mümkündür.

1. Buhardan Su Elde Etme

Kirli su kaynatılırken çıkan buhar uygun bir sistemle yoğunlaştırılarak tekrar sıvıya dönüştürülebilir. Naylon örtü yardımıyla oluşturulan düzenekte su buharı yoğunlaşır ve damlayarak temiz su olarak bir kapta toplanır. Bu yöntem ilkel damıtma sistemi olarak da bilinir.

2. Hava ve Topraktaki Nemden Su Elde Etme (Su İbiği)

Toprağa açılan bir çukurun üzeri naylonla kapatılarak güneşin etkisiyle toprakta oluşan nemin yoğunlaşması sağlanır. Naylonun ortasına bırakılan taş sayesinde oluşan su damlaları merkezde bir kaba akar. Özellikle kurak bölgelerde oldukça etkili bir yöntemdir. Kab içinde biriken suyun içine yerleştirilecek bir hortum yardımıyla düzenek bozulmadan elde edilen su çekilir.

3. Bitkilerden Su Elde Etme

Yeşil bitkiler gece ve sabah saatlerinde terleme yoluyla nem bırakır. Bir ağaç dalının naylon torba içine alınmasıyla oluşan buhar yoğunlaşır ve su damlacıkları oluşur. Bu yöntem, doğanın kendi döngüsünden faydalanmanın en güzel örneklerinden biridir.

Bu son üç yöntemle elde edilen sular genellikle damıtılmış özellik taşıdığı için yeniden kaynatılmadan da tüketilebilir. Ancak imkân varsa yine de ek güvenlik amacıyla kaynatılması faydalıdır.

Doğa bazen zorlu şartlar sunsa da bilgi sahibi olan insanlar için aynı zamanda büyük bir yaşam kaynağıdır. Önemli olan panik yapmak yerine doğayı doğru okumayı bilmek ve mevcut imkânları akıllıca kullanabilmektir.

Unutulmamalıdır ki bilgi, doğada en güçlü hayatta kalma ekipmanıdır.

Hazırlıklı, bilinçli ve tedbirli olan insanlar için doğa korkulacak değil; saygı duyulacak büyük bir öğretmendir.