TÜRK FUTBOLUNUN LEGAL SOYGUNLA İMTİHANI…
Daha önce futbol millî takımımızın son yıllardaki başarısızlığını hikâye eden “Millî Hüsran” başlıklı bir yazı yazmıştım. Bu yazıda; millî takım seviyesindeki başarısızlığımızın temel nedeninin “millî şuur” eksikliği olduğunu, millî şuur eksikliğine de “okumama”nın neden olduğunu ifade etmiştim.
“Okumak nedir, okumaktan ne anlamalıyız?” diye aklınıza bir soru gelebilir.
Okumak, bir eğitim kurumundan mezun olup diploma almak değildir. Varlığı tanımak, varlığının bilincinde olmak, çağı yakalamak ve çağın insanı olabilmek amacıyla gerekli olan hasletleri geliştirmek için yapılan, her türlü faaliyetin sembol adıdır. Okumak, kişinin mensubu olduğu milleti tanıması, geçmişi ve geleceği ihtiva eden ortak tarihiyle kültürünü, değerlerini içselleştirmesidir.
Aynı yazıda şu tespiti de yapmıştık: “Millî bilincin eksik olduğu toplumlarda, futbol gibi takım oyunu organizasyonlarının vitrininde ruh yerine fiziksel ritüeller vardır. Bu fiziksel ritüelleri sergileten istencin de ruhsal bir kökeni olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak bu ruhsallık sağlıklı ve sağlam temelli bir durum olarak tarihin hiçbir yerinde tecrübe edilmemiştir. Örneğin ehliyet ve liyakatin yerini taraftarlık, benden olan, biat eden almışsa oradaki ruh sahtedir. Kurtdereli Mehmet Pehlivan’ın “Ben, her güreşte arkamda Türk milletinin bulunduğunu ve milletin şerefini düşünürdüm” şeklindeki anlayışının hâkim olmadığı bir ruh hastadır. Ve uluslararası organizasyonlarda ortak paydadan beslenmeyen hiçbir ruh hayatta kalmamıştır.”
Peki… Diyelim ki bizim toplumda bu anlamda eksiklik var ve futbol millî takımımız oyuncuları da bunun bir örneğini teşkil ediyorlar. Eee, futbol kulüplerimizin durumuna ne diyelim? Bu kulüplerin oyuncularının en az %70’i yabancı oyunculardan oluşuyor ve Türk futbolunun iki lider kulübünün uluslararası arenada oynadığı son maç sonuçlarına bakalım:
Galatasaray-Barcelona:1-4
Aston Villa-Fenerbahçe: 6-0
Bu sonuçlar, ister istemez zihnimizde bazı soruların ortaya çıkmasına vesile oluyor.
Eğer toplumsal fayda dediğimiz şey bireysel çıkarların toplamıysa, o halde neden bu toplamın içinde bir takıma gönül vermiş milyonlarca taraftar her geçen gün ümidini kaybedip yoksullaşırken, gönül verdiği takımların sermayesi büyüyor? Ve neden bu devasa organizasyon içerisinde rol alan paydaşlar zenginleşirken, “Bir sonraki yıl inşallah şampiyon oluruz” diyen milyonlar sürekli kaybediyor?
Ünlü ekonomist Adam Smith, “Rekabet derinleştikçe fiyatlar düşer, ücretler dengelenir ve refah yayılır” demiştir. Karl Marx ise “Rekabet dengeyi bozar; çünkü her sermayedar hayatta kalmak için maliyeti düşürmek zorundadır ve bunun en kolay yolu emek maliyetini kısmak, yani çalmaktır” der. Modern endüstriyel futbolun laboratuvarında refahı geometrik olarak artanlar ile saf umutları sinsice çalınanları görüyor, biliyoruz. Peki, futbolun taraftarını “müşteriye”, sporcuyu ise “aşırı değer biçilmiş bir metaya” dönüştüren bu düzenin sahipleri kimlerdir?
“Ahlaklı olmak için Tanrı’ya ihtiyaç var mı?” sorusuna Dostoyevski şöyle cevap vermişti: “Tanrı yoksa her şey mubahtır.” Aynı soruya Nietzsche ise şöyle karşılık veriyordu: “Tanrı yoksa her şey mubah değildir; artık her şeyin sorumluluğu bize aittir.” Bu iki dev düşünürün ışığında, bugün sadece futbol özelinde bir değerlendirme yapacak olsak; ahlakın buharlaştığı sistemlerde sorumluluğun da kolektif bir körlükle yok edildiğini ve ortadaki mali cenazenin sahibinin hiç bulunamadığını tecrübe etmiyor muyuz?
Tabi ki bir vatandaş olarak bütün bunlar beni yakından ilgilendiriyor. Çünkü bu ülkenin varlığı, birliği ve bekası için emek veriyor, çalışıyor, vergi ödüyorum. Yeri geliyor can veriyorum. Bu devlet var olsun, şanlı bayrağımız gönderimizde sonsuza dek dalgalansın istiyorum. Benim gibi düşünen, hisseden ve yaşayan milyonlarca temiz insanın varlığını biliyorum. Umutlarımızı, hayallerimizi ve geleceğe dair beklentilerimizi yüreğimde yaşatmaya devam ediyorum…
Evet, millî takım Türk toplumunun ortak paydasıdır. Kulüpler bu ortak paydayı besleyen ve büyüten sosyal mekanlardır. Bu mekanlardan birisi olan Fenerbahçe, benim için sadece bir spor kulübü değildir. Bu ülkenin geleceğine dair ümitlerin yeşerdiği sosyolojik bir zemindir. Sarı-lacivert de o ümitlerimizin rengidir. Tutkudur, aşktır, vatan sevgisidir…
Fakat ülke futbolunun en zirvedeki yapılarının son dönemdeki performansı bir gerçeği daha çıplaklığıyla ortaya çıkartmıştır: Yolsuzluk ve ahlaksızlığa çanak tutan, onu kanıksayan toplumlar, evrensel başarılara imza atamaz. Kalıcı kurumsallıklara ev sahipliği yapamaz! Bu kronik başarısızlıkların temelinde, sistemin her hücresine sirayet etmiş olan ehliyetsizliğin ve liyakatsizliğin bulunduğunu düşünmekteyim.
Futbol dünyamızda ve kendi takımım olan Fenerbahçe özelinde bu yönetsel afetleri yaşamaya -ne yazık ki- devam ediyoruz. Üzgünüm ama bu ezberle devam edersek makus talihimiz asla değişmeyecek. Ve artık şunu yüksek sesle dile getirmek gerekiyor: Türkiye’de en büyük legal soygun, futbol çatısı altında icra edilmektedir!
Türk milletinin bağrından çıkan köklü kulüplerin; milletin milyon dolarlarını savurarak ülkeye getirdiği, aidiyet duygusundan yoksun (birkaç değerli spor adamını ayrı tutuyorum) endüstriyel paralı askerlerin bu topraklara zerre kadar faydası olmamaktadır. Bu transfer süreçlerinde kimlerin, nasıl bir sistemik asalaklık ilişkisi içerisinde olduğunu bilmemiz mümkün değil. Ama kamuoyu önünde, halkın kaynaklarıyla transfer edilen bu abartılmış figürlerin sahada tel tel dökülmesi hepimizin malumudur.
Son bir soru daha sormak istiyorum: Futbol çatısı altında bu ülkenin masum vatandaşının hayallerinin gasp edilmesine ve temiz duyguların her dönem başka isimlerle soyulmaya devam etmesine kim “dur” diyecek?
Bu gidişata “dur” diyecek yegâne irade; sporun sadece fiziksel bir ritüel değil, her şeyden önce bir ahlak ve liyakat meselesi olduğunu idrak eden toplumsal bilinçtir. Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün “Ben sporcunun zeki, çevik ve aynı zamanda ahlaklısını severim” vizyonu, bizim için geçici bir slogan değil; sistemik asalaklıktan kurtuluşun reçetesidir. Endüstriyel paralı askerlerin değil, ehliyet ve liyakat sahibi spor insanlarının yönettiği bir futbol düzeni inşa etmek, bu topraklara ve temiz taraftara olan borcumuzdur. Ruhun sahtesinden arındığı, ahlakın sahaya hükmettiği yarınlarda buluşabilmek ümidiyle…
Kalın sağlıcakla…
