Yediğiniz besinler inflamasyona neden olmasın!

0
0

İnflamasyon bağışıklık sisteminin bedeni çeşitli hastalık ve yaralanmalara karşı korumak emeliyle oluşan reaksiyondur. Bedenimize her hangi bir cisim battığında, bileğimiz burkulduğunda, ayağımızı vurduğumuzda, elimiz yandığında yahut bir yerimiz kesildiğinde oluşan kızarıklık, şişlik, yanma hissi bedenimizin akut olarak oluşturduğu birer karşılıktır ve biz bu karşılığa akut inflamasyon diyoruz. İnflamasyon uyaranlarının daima hale gelmesi durumu ise kronik inflamasyon olarak isimlendirilmektedir.

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Beslenme ve Diyet kısmından Dyt Şeyma Türköner ‘Kronik inflamasyon durumu ve beslenme düzenleri’ hakkında merak edilenleri cevapladı.

  1. Yanık durumu;

Yanma olayı inflamasyon oluşmasının sebebidir. Kızarıklığın oluşması, su toplaması akut inflamasyon cevabıdır. Tedavi süreci ise derecelerine nazaran düzenlenmektedir. Klinikte yanık derecesine ve yanık yüzdesine nazaran güç ve protein gereksinimini belirler ve beslenme tedavisini düzenleriz. Lakin yanık tedavisinde temel olarak önerebileceğimiz birkaç konu var. Bunların başında bedende oluşan yara tamiri için bedenin hücresel baz da tamiratın yapı taşı olan proteinlerdir. Bilhassa esansiyel aminoasit olarak isimlendirdiğimiz lösin, valin, lizin aminoasitleri tarafından güçlü beslenmemiz gerek. Lösin kaynakları olarak balık, tavuk, sığır eti, süt ve yumurta, valin kaynakları olarak fasulye, yapraklı sebzeler, kümes hayvanları ve süt, lizin kaynağı olarak kuru baklagillere beslenmemizde sıkça yer vermemiz gerekmektedir. Ayrıyeten C vitamini, kolejen yapısında epeyce değerlidir ve yara güzelleşmesini destekleyicidir. Bu nedenle beslenmemize turunçgiller, biber, domates üzere besinleri çokça tüketmemiz gerekir. Yanık sırasında D vitamini metabolizması hasara uğrar ve kemik imalinde azalma görülür. Hastalarda kemik kırılmalarının önlenebilmesi için, vitamin D ve kalsiyum dayanaklarının ehemmiyeti büyüktür.

  1. Alerji;

Alerjiler de birer inflamasyon durumudur. Burada beslenme tedavisi için bir şey söylemek ne yazık ki pek mümkün değildir. Alerjik tepkiler bazen toz, nem, hayvan tüyleri üzere nedenlerden dolayı de görülebilirken sıklıkla besin alerjileriyle de karşılaşmaktayız. Bu durumda temel olan eliminasyon diyeti dediğimiz beslenme yolunu izlemektir. Eliminasyon diyetinin temeli alerjinizi tetikleyen besinleri tespit edip öğünlerinizden çıkartmanız temeline dayanmaktadır. Beslenmenizde alerji yapmasından şüphelendiğiniz besinleri beslenmenizden çıkartıp durumunuzu takip etmeniz ve size yan tesir yapmayan besinlerle öğünlerinizi düzenlemeniz gerekmektedir.

  1. Diyare (ishal);

Diyare deyip geçmemekte yarar var. Zira bakteriyel yahut viral bir inflamasyon yanıtı olabilir. Ayrıyeten diyare durumunun uzun mühlet devam etmesi klinik tablolara sebebiyet verebilmektedir. Diyare durumunda en çok dikkat edilmesi gereken konu sıvı ve elektrolit kaybıdır. Bu nedenle diyare durumunda bol bol su tüketilmelidir. Beslenmemizde bağırsak hareketliliğini arttıran lif kaynaklarını kısıtlamamız, yağı sonlandırmamız, acı ve rahatsızlık verici baharatları çıkartmamız, gaz yapan yiyecekleri tüketmememiz gerekmektedir. Pastörize olmayan çiğ süt ve süt eserleri, asitli ve alkollü içeceklerin içilmemesi gerekmektedir. Diyare durumunun uzun sürmesi halinde katiyetle hekiminize başvurmanız gerekmektedir.

  1. Tip 2 diyabet;

Sonradan gelişen ve ömür şeklinizle yakından bağlı olan tip 2 diyabetin en büyük sorumlularından biri de kronik inflamasyondur. Zira inflamasyon sırasında salınan ve kronik inflamasyonda çok yüksek olan kimi unsurlar (sitokin ve proinflamatuar vb.) hücrelerin insülin kullanım sistemini bozabilir. Sonuç evvel insülin direnci oluşumu, sonra ise tip 2 diyabet teşhisidir. İnsülin direnciniz varsa beslenmenize itina gösterirseniz diyabet tanısı almanızın önüne geçmiş olursunuz. Burada dikkat etmeniz gereken kolay şeker kaynaklarından uzak durmanız gerektiğidir. Kolay karbonhidrat kaynakları olarak çay şekeri, beyaz unlu besinler, şerbetli tatlılar, şekerli içecekleri sayabiliriz. Bunların yerine sağlıklı karbonhidrat kaynakları (tam tahıllı unlar, bulgur, baklagiller vs.) tercih etmeniz gerekmektedir.

  1. Çölyak (glüten intoleransı);

Glüten bir çeşit proteindir ve arpa, buğday, çavdar üzere tahıllarda bulunur. Birtakım bireylerde glütene karşı hassasiyet vardır. Yani bedenleri glüteni adeta bir bakteri üzere ziyanlı bir bileşik olarak algılayarak savaş açar ve şişkinlik, ishal, deride yaralar üzere tesirlere yol açabiliyor. Çölyak tanısı aldıysanız beslenmenizden glüten içeren besinleri çıkartmanız gerekmektedir. Glüten içeren besinlerin başında buğday, yulaf, çavdar, un bulunmaktadır. Bu besinlerin yerine pirinç, mısır, kurubaklagiller, peynir, kırmızı et, tavuk, balık tüketebiliriniz.

  1. Laktoz intoleransı;

Laktoz intoleransı, süt içerisinde bulunan laktoz ismi verilen şekerli kısmın beden tarafından sindirilememesi sorunudur. Sindirilemeyen laktoz bedende yabancı unsur algılanarak inflamasyon cevabı olarak kramplar, şişkinlik ve diyareye sebep olabilir. Laktoz intolerasında laktozsuz diyet, laktaz enzim eği yahut laktozsuz süt eserleri kullanılabilir. Süt ve süt eserlerinin kalsiyum ve fosfor üzere kıymetli mineral ve süt proteinlerini içerdiği unutulmamak gerekir. Diyetisyen denetiminde tolere edilebilen fermente sert peynir, yoğurt, kefir üzere süt eserleri önerilebilir.

  1. Anti inflamatuar beslenme nasıl olmalı?

İlk ve en değerli adımı Paleo (taş devri) usulü beslenmedir yani; paketli, işlenmiş eserlerden uzak durmak, karbonhidrat kaynaklarını azaltmak ve eski çağlardaki üzere sağlıklı yağlarla ve protein yüklü beslenmektir. İkinci adım ise inflamasyonu azaltacak besinlere günlük beslenmenizde yer vermek olmalı. Antioksidanlardan ve omega3’den güçlü besinler bu mevzuda çok tesirli ve bedelli. Antioksidandan güçlü sarımsak, yeşil çay, zerdeçal ve zirai ilaçlardan uzakta yetiştirilmiş sebzelere, omega3’den güçlü balık, avokado, ceviz ve bademe beslenmenizde yer vermeniz çok kıymetlidir. Tüm bunlara ek olarak antrenmandan bahsetmemek olmaz. Zira antrenman bedeninizin doğal antioksidan kapasitesini geliştirir ve bu durum inflamasyon ile savaşmak için size tertipli olarak takviye olur.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz