MERT İNAN- Türkiye’yi yasa boğan yıkıcı zelzelenin akabinde Milliyet’e değerlendirmelerde bulunan sarsıntı uzmanları, Doğu Anadolu Fayı’nda büyük zelzele yaratacak bir hareketin yıllardır beklendiğine dikkati çekti. Uzmanlar, 2 gün evvel Osmaniye’de yaşanan 4.6 büyüklüğündeki sarsıntının ise öncü bir yer hareketi olmadığına vurgu yaptı.
Jeoloji Mühendisleri Odası Lideri Hüseyin Alan, 4.6 büyüklüğündeki Osmaniye zelzelesi sonrası, bölgedeki ofislere zelzele ihtarında bulunduklarını açıkladı. Alan, Milliyet’e yaptığı açıklamada, “Gerçekten ağır bir süreç yaşıyoruz. Osmaniye Düziçi’nde son 10 gündür sarsıntı hareketliliği vardı. O bölgedeki temsilcimiz açıklama yapmıştı. Ülkemizde etkin fay zonlarının geçtiği 24 kent, 110 ilçe bulunuyor. Geçtiğimiz cumartesi günü Düziçi’nde yaşanan 4.6 büyüklüğündeki zelzelenin akabinde bir küme arkadaşlarıma ‘Umarım olmaz lakin bu sarsıntı öncü olabilir. Umarım olmaz ancak bölge sarsıntı riski taşıyor’ demiştim. Derdimi paylaştım. Osmaniye’deki sarsıntılar, Pazarcık’a uzanan segmenti tetiklemiş olabilir” dedi.
‘Düziçi’yle ilintili değil’
Kandilli Rasathanesi ve Sarsıntı Araştırmaları Enstitüsü eski Müdürü Zelzele Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Erdik ise, yıkıcı zelzelenin Osmaniye Düziçi’nde meydana gelen sarsıntılarla bağı olmadığını belirterek, “Cumartesi günü 05.08’de merkez üssü Osmaniye Düziçi’nde 37 km derinlikte kaydedilen zelzele ile Gaziantep, Kahramanmaraş hududundaki keşim noktasındaki zelzele ortasında bir ilinti olmadığı üzere, Cumartesi günü yaşanan sarsıntı için öncü demek hakikat olmaz” değerlendirmesini yaptı.
‘Yıllardır biliniyordu’
Deprem Uzmanı Prof. Dr. Okan Tüysüz de şu bilgileri verdi: “Pazarcık merkezli açıklanan 7.4 büyüklüğündeki zelzelenin Osmaniye’deki 4.6’lık zelzeleyle ilişiği bulunmuyor. Düziçi’ndeki fay sisteminin yıkıcı zelzele üreten fayı tetiklemesi kelam konusu değil. Bu bölgede sarsıntı olacağı esasen yıllardır söylediğimiz, araştırmalar yayınladığımız bir alan. Maalesef böylesi yıkıcı sarsıntılar ülkemiz açısından sürpriz değil ve her an öbür bir bölgemizde de büyük zelzele olabilir. Önlemlerimizi almayıp, her felaketten sonra tıpkı tartışmaları yapıyoruz. Maalesef 17 Ağustos’tan sonra ülke olarak yeteri çalışma ve tedbirleri almadık.”
‘Düziçi öncü değildi’
Deprem Uzmanı Prof. Dr. Şener Üşümezsoy da şunları aktardı: “Geçen yıl Yayladağ’da olan sarsıntıdan sonra bir sınır çizmiştik. Fay sınırı Adana’ya gerçek uzanmıyor, güneye gerçek dönüyor. Şayet karşıtı ileri sürülse yani Osmaniye, Adana’ya yanlışsız bir çizgi uzanıyor olsa kırılma daha farklı olurdu. Münasebetiyle Düziçi’nde yaşanan 4.6’lık zelzeleyle Kahramanmaraş, Gaziantep vilayet hududunun kesiştiği bölgedeki sarsıntı ortasında bir ilişki bulunmuyor. Düziçi’ndeki zelzele için ‘öncüsüydü’ diyemeyiz.”
9 ay evvel uyarmıştı!
Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Kahramanmaraş’ta büyük bir zelzele beklentisini son yıllarda birçok defa gündeme taşımıştı. Görür, “Kahramanmaraş’ın Türkoğlu bölgesinde en son sarsıntı 1513. Olağandışı bir vakit geçmiş. Burada 1513’te 7.4 büyüklüğünde bir zelzele var. O halde burası da zelzeleye hamile bir yer” demişti. Görür, 11 Nisan 2022’de Zonguldak’ın Ereğli ilçesi açıklarında 4.4 büyüklüğündeki zelzelenin akabinde yaptığı açıklamada, Doğu Anadolu Fayı’na dikkati çekmişti. Prof. Dr. Naci Görür, Doğu Anadolu Fayının 20’nci yüzyılda çabucak hemen hiç zelzele üretmediğini belirterek “Kuzey Anadolu Fayı o yüzyılda, bir dizi 7.0 ve 7’ye yakın sarsıntılar üretti. Kuzey Anadolu Fayı bu türlü etkinken Doğu Anadolu Fayı üzerinde bu tıp bir aktivite görülmedi. Elazığ Sarsıntısı olduğu vakit Elazığ’ın güneybatı tarafına yanlışsız sarsıntının güç transfer etmesi kelam konusu. Doğrultu atımlı faylar, rastgele bir yerde sarsıntı ürettiği vakit, her iki tarafına yanlışsız da gerilim transfer etmiş olabilir. Doğu Anadolu Fayı üzerinde bundan sonraki sarsıntıları Erkenek, Çelikhan, Kahramanmaraş Türkoğlu yörelerinde olacağını düşünüyorum” demişti. Prof. Dr. Görür, sarsıntı sonrasında toplumsal medyadan yaptığı açıklamada da ikazlarına kulak asılmadığını belirterek, kâfi tedbirlerin alınmamasına isyan etti. Prof. Dr. Görür, “Bu zelzelenin gelmekte olduğunu yerbilimciler olarak söyleye söyleye, yaza yaza lisanımızda tüy bitti. Hiç kimse ne diyorsunuz diye reaksiyon bile vermedi” sözlerini kullandı.
