Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Sarsıntı Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof.Dr.Haluk Özener, Ekinözü merkezli 7.5 büyüklüğündeki sarsıntının akabinde yaptığı açıklamada, “İkinci sarsıntı tıpkı fay zonunda lakin farklı bir segmentte meydana geldi. İkinci sarsıntı için birinci sarsıntının artçısı yahut devamı demek gerçek olmaz. Kelam konusu büyük sarsıntıların Marmara Denizi’ndeki fayları tetiklemesi üzere bir durum kelam konusu olamaz. Başka düzenek ve fay segmentleri olduğu bilinmeli. Bölgede artçılar devam edeceğinden vatandaşlarımızın dikkatli olması gerekir” dedi.
‘24 yıldır tıpkı manzara’
Milliyet’in sorularını yanıtlayan İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Cenk Yaltırak ise yıkıcı sarsıntının Doğu Anadolu fay çizgisinin Ölüdeniz fayının ucundaki kesişim noktasında gerçekleştiğini belirterek, “Yıkıcı zelzele, Karasu grabenin kuzeyinde ve grabenin doğu yakasında Meyyit Deniz Fay Zonu’nun kuzey ucunda sol yanal karakterli bir sarsıntı olarak gerçekleşti. Kırılan sınır, Kahramanmaraş ve Gaziantep merkezlerine yaklaşık 40 km uzakta” diye konuştu. Prof. Dr. Yaltırak, şu saptamaları lisana getirdi: “Deprem olmadan önlem alacak bilgiyi üretenleri teşvik etmeli, onların kelamlarını dikkate almalıyız. Gaziantep ve Kahramanmaraş’ı da etkileyecek fay çizgilerini varlığı biliniyordu fakat bu kadar canımızı yitirdikten sonra ne kıymeti var ki! Ülkemizdeki fay sınırlarının tekrarlama dönemi, gerilim birikimi ne kadar biliniyor? Kırılan fayların üzerinde ne kadar çalışıldı? Yüzlerce uzmanın üzerinde araştırmalar yapması gereken, yüksek teknoloji ile bilimsel dataların ortaya çıkartılması gerekirken, maalesef 24 yıldır daima birebir manzarları görüyoruz. Felaket olduktan sonra konuşuyoruz. Ülke olarak 1999’dan bugüne kadar ne yaptık? Yıkıcı sarsıntının artçıları devam edecektir. Bu büyüklükteki zelzele Marmara Denizi’nde olsaydı, daha ağır bir tablo ve imajlara şahit olacaktık. 7.7 ve 7.5 büyüklüğündeki zelzelelerin Marmara Denizi’ndeki fayları tetiklemesi kelam konusu değil.”
‘Marmara’yı etkilemez’
Deprem uzmanı Dr. Ramazan Demirtaş, Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin Marmara fayını etkilemeyeceğini vurgulayarak şunları kaydetti: “İki büyük sarsıntının de Marmara Denizi’ndeki fayları tetiklemesinin kelam konusu değil. Her iki yıkıcı sarsıntı de Ölüdeniz Fayı’nın kuzeydeki son noktası dediğimiz yerde oldu.3 ay evvel bölgeye dikkat çekmiştim.”
‘900 yıldır sessiz olan fay kırıldı’
Prof. Dr. Mustafa Erdik (Deprem Uzmanı): “Kırılan fayın 900 yıldır sessiz olduğunu biliyoruz. Kuzey Anadolu Fay sınırı üzerinde olan bir bölgede sarsıntı meydana geldi. Bölgedeki son büyük zelzele 900 yıl öncesinde yaşanmış. Maalesef 17 Ağustos 1999’dan sonraki en büyük ve yıkıcı zelzelesi yaşadık. Ekinözü merkezli 7.5 büyüklüğündeki zelzele artçı değil, münferit bir zelzele. Yırtılmamış, diğer bir fay yahut birinci fayı kesen bir hatta kırılma yaşandı. İkinci büyük kırılmanın olması çok beklediğimiz bir durum değil. Ancak her iki sarsıntının da artçıları olacaktır. Tıpkı fayın ikinci kere kırılması değil fakat kesişen bir fayın tetiklenmesi kelam konusu. Artçı şoklar güneye hakikat oluşacaktır. Fakat tıpkı sınır üzerinde üçüncü büyük sarsıntı mümkün görünmüyor.”
‘130 atom bombası gibi’
Prof.Dr.Okan Tüysüz (Deprem Uzmanı): “Bu bölgede zelzele olacağını esasen yıllardır söylediğimiz, araştırmaların yayınlandığı bir bölge. Antakya Havalimanı’nda lapa dediğimiz taban kırılması nedeniyle yer büyütmesi kaynaklı hasar oluştu. Pistte oluşan hasarlar taban tesiri. 7.7 büyüklüğündeki sarsıntı 130 atom bombası büyüklüğünde. Zelzelenin ortaya çıkardığı güç 2 milyon tonluk dinamit patlamasına muadil.”
‘İlk sarsıntı ikinciyi tetikledi’
Prof. Dr. Şerif Barış (Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi): “Yıkıma neden olan sarsıntının olduğu segment 800, 900 yıldır zelzele üretmemiş. Peş peşe iki büyük zelzelenin olması büyük bir sürpriz. Kimse 7.7’den sonra 7.5 büyüklüğünde ikinci bir sarsıntı beklemiyordu. Aynı anda, iki farklı birbirine paralel yahut devamı yarar tansiyon ve gerilim boşladı. Birinci sarsıntı ikinci büyük zelzelesi tetikledi.”
