Güvenli Yaşam
Sedat Ergani-Acil Gündem Gazetesi
İnsan, yaşamı boyunca birçok kez acil durumlarla karşılaşabilir. Bir afet, trafik kazası, patlama, yangın, ani bir düşme, hastalık, hırsızlık, gasp veya darp gibi olaylar hayatın her anında karşımıza çıkabilecek risklerdir.
Sabah evden çıktığımızda ya da günlük hayatımıza devam ederken bu tür tehlikelerle karşılaşma olasılığı her zaman vardır. Bugün olmasa yarın mutlaka…
Bu nedenle gözü açık yaşamak, çevremizi fark ederek hareket etmek ve tehlikeleri önceden sezinlemek zorundayız. Dikkatli olmak bir tercih değil, bir yaşam disiplinidir.
Burada asıl soru şudur:
Tehlikeleri ve riskleri nasıl fark edeceğiz, nelere dikkat edeceğiz?
Bu sorunun cevabını anlayabilmek için önce “tehlike” ve “risk” kavramlarını doğru tanımlamak gerekir.
Tehlike Nedir?
Tehlike; yaşam çevresinde veya günlük hayatta insanlar, mülk ya da çevre üzerinde zarar, yaralanma, hastalık veya hasar oluşturma potansiyeli taşıyan her türlü durum, kaynak veya davranıştır.
Zarar verme olasılığı bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik ya da ergonomik unsurlar tehlike olarak değerlendirilir.
Başka bir ifadeyle tehlike; belirli bir zaman ve mekânda ortaya çıkarak yaşamı tehdit eden, toplumun düzenine, doğal çevreye ve kültürel değerlere zarar verme potansiyeli bulunan olay veya durumdur (AFAD 2014).
Tehlikenin Temel Özellikleri
• Potansiyel zarar: Bir şeyin tehlike sayılması için zarar vermiş olması gerekmez; zarar verme ihtimali olması yeterlidir.
• Kaynak ve durum: Yüksekte çalışma, kimyasal maddeler, arızalı makineler, aşırı gürültü veya stres gibi unsurlar tehlike oluşturabilir.
Tehlikenin Riskten farkı:
Tehlike: Zarar verme potansiyelidir.
Risk: Bu tehlikenin gerçekleşme ihtimalidir.
Örneğin; Yerde bulunan yağ lekesi tehlike, o yağın üzerinde yürürken kayıp düşme ihtimali ise risktir.
Tehlike Türleri:
Tehlikeler genel olarak şu başlıklar altında toplanır:
• Fiziksel tehlikeler: Gürültü, titreşim, aşırı sıcak veya soğuk, radyasyon, yüksekte çalışma
• Kimyasal tehlikeler: Yanıcı, patlayıcı, zehirli veya aşındırıcı maddeler
• Biyolojik tehlikeler: Virüsler, bakteriler, küf ve benzeri mikroorganizmalar
• Ergonomik tehlikeler: Ağır kaldırma, yanlış duruş, sürekli tekrar eden hareketler
• Psikososyal tehlikeler: Stres, yorgunluk, şiddet, baskı ve mobbing
Özetle tehlike; gerekli önlem alınmadığında can veya mal kaybına yol açabilecek potansiyel tehdit kaynağıdır.
Risk Nedir?
Risk; bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve ortaya çıkaracağı zararın büyüklüğüdür.
Başka bir ifadeyle risk, tehlikenin sonuç doğurma ihtimalidir.
Günlük hayatta karşılaştığımız riskler arasında şunlar sayılabilir: Kaza riski, Hastalık riski, Güvenlik riski ve Finansal risk.
Risk, hayatın doğal bir parçasıdır; ancak doğru önlemlerle azaltılabilir.
Günlük Hayatta Dikkat Edilmesi Gereken Temel Noktalar:
Tehlike ve risklerden korunmak için günlük yaşamımızda bazı alışkanlıkları edinmemiz gerekir.
Evde;
• Afet bilinç eğitimi alarak, depreme karşı evinizi hazırlayın,
• Yangın güvenliği konusunda bilgi sahibi olun
• Duman, gaz veya ısı dedektörü bulundurun
• Yangın söndürücü cihazı hazır tutun
• Elektrik ve gaz tesisatını düzenli kontrol ettirin
Cadde ve Sokakta;
• Çevrenizi sürekli gözlemleyin
• Üst katlardan düşebilecek cisimlere karşı dikkatli olun
• Güvenli yürüyüş yollarını tercih edin, yürürken tek kulaklıkla müzik vb. dinleyin ve telefonunuza yürürken kesinlikle uzun süreli bakmayın.
• Gerektiğinde hızlı hareket edebileceğiniz uygun ayakkabılar kullanın
• Tanımadığınız kişilerle iletişimde temkinli olun
Kapalı Alanlarda;
• Girdiğiniz binada hangi katta olduğunu bilin
• Giriş ve çıkış noktalarını gözlemleyin
• Acil çıkış yollarını önceden fark edin
Trafikte;
• Kurallara uyun ve sabırlı olun
• Tartışmadan kaçının
• Yorgun, uykusuz veya herhangi bir maddeyle etkilenmiş halde araç kullanmayın
• Trafikte disiplinli davranmanın bir güvenlik kuralı olduğunu unutmayın
İş Yerinde;
• İşinizi kurallara uygun yapın
• Tehlikeleri fark edin ve bildirin
• Kişisel koruyucu donanımları mutlaka kullanın
• Güvenlik tedbirlerini ihmal etmeyin
Kişisel Güvenlikte,
• İçgüdülerinize güvenin
• Bir ortamda kendinizi güvensiz hissediyorsanız oradan uzaklaşın
• Ciddiyetinizi koruyun ve çevre farkındalığınızı kaybetmeyin
Finansal Güvenlikte;
• Gelir ve gider dengesini koruyun
• Gereksiz harcamalardan kaçının
• Şüpheli telefon veya mesajlara cevap verirken acele etmeyin yada reddedin.
• Yatırımlarda çeşitlilik sağlayın
Sonuç:
Hayatımızdaki tehlike ve risklerin farkında olmak, alınabilecek en önemli tedbirlerden biridir.
Dikkatli olmak, hazırlıklı olmak ve bilinçli hareket etmek hem kendi güvenliğimizi hem de sevdiklerimizin güvenliğini korumanın temel yoludur.
Unutmayalım: Tehlikeyi görmek bir beceri, riski azaltmak ise bir sorumluluktur.
Bu yazıyı guruplarınızla paylaşarak, alınması gereken önlemlerin en üst seviyeye çıkmasına katkı sağlayınız.
Sağlıcakla kalın.
